معلولیت جسمی-حرکتی به محدودیت یا از کارافتادگی در عملکردهای بدنی اطلاق میشود که میتواند بر حرکت، برقراری ارتباط، رعایت بهداشت فردی و حضور در جامعه اثر بگذارد. افراد دارای معلولیت جسمی، فلج، آسیبهای نخاعی، معلولیتها و کاهش تحرک و همچنین افراد دارای شرایط دیگری مانند ناشنوایی و نابینایی، افراد دارای معلولیت جسمی در نظر گرفته میشوند.
تعداد افراد دارای معلولیت جسمی و حرکتی در سراسر جهان بیش از یک میلیارد نفر شده است و آنها در شرایط زندگی و محیطی متنوعی زندگی میکنند. شناسایی آنها و ارائه هر چه بیشتر کمک به آنها یا ارجاع آنها به مؤسسات خیریه مناسب ضروری است.
مشکلات معلولین
محدودیتهای فیزیکی و دستیابی به فضا
توان حرکتی محدودشده: نقص یا از کارافتادگی در اندامها میتواند حرکت را کند یا غیرممکن کند. این موضوع میتواند انجام کارهای روزمره مانند پوشیدن لباس، آشپزی یا نظافت را دشوار کند.
دسترسی به محیطهای عمومی و شهری: نبود زیرساختهای مناسب مانند رمپهای ورودی، آسانسورهای کارآمد یا پلههای مناسب میتواند دسترسی به اماکن عمومی، ادارات، مدرسه و حملونقل را محدود کند.
استانداردهای طراحی غیرشایسته: مبلمان، درهای تنگ، سطحهای ناهموار و فاصلههای بسیار طولانی بین بخشهای مختلف یک ساختمان میتواند به شدت مزاحم باشد.
مشکلات جسمی و توانبخشی
خستگی مزمن و درد: فشارهای ناشی از استفاده مداوم از ابزارهای کمکی یا وضعیتهای غلط بدنی میتواند منجر به دردهای شدید و خستگی شود.
مشکلات اسکلتی-عضلانی: اختلالات ستون فقرات، مفاصل یا عضلات که به مرور زمان تشدید میشوند و نیاز به فیزیوتراپی یا توانبخشی دارند.
زوال مهارتی و آستانه تحمل محدودتر: در برخی موارد، به دلیل بیماریهای همراه یا عوارض، مهارتهای حرکتی دقیق کاهش مییابد.
عدم انجام کارهای روزمره
تأثیر بر خودمختاری روزمره: برای لباس پوشیدن، بهداشت، غذا خوردن و نگهداری از خانه ممکن است به کمک یا تجهیزات کمکی نیاز داشته باشد.
وابستگی به مراقبتها: نیاز به همراهی یا مراقبتهای حرفهای ممکن است استقلال فرد را کاهش دهد و احساس خودمختاری را تحتتأثیر قرار دهد.
دسترسی به فناوریهای کمکی: ابزارهای کمکی مثل ویلچر، صندلیهای ویژه، تجهیزات سخنگو و نرمافزارهای کمکی میتوانند به بهبود خودمختاری کمک کنند، اما دسترسی، هزینه و نگهداری آنها چالشزا است.
مشکلات آموزش و اشتغال
دسترسی به آموزش: کلاسهای بدون تسهیلات مناسب، امتحانات با شرایط غیرمنصفانه یا کمبود منابع آموزشی مناسب میتواند بازماندن از تحصیل را تسریع کند.
فرصتهای شغلی محدود: نبود فرصتهای شغلی مناسب، تبعیض یا عدم وجود امکانات کار در محیط کار میتواند منجر به بیکاری یا کاهش درآمد شود.
تطبیق وظایف کاری با توان جسمی: برخی کارها نیازمند توان جسمی بالا یا حضور طولانی مدت در محیطی خاص هستند که برای معلولین محدودیت ایجاد میکند.
مشکلات سلامت روان و اجتماعی
استرس و اضطراب: مواجهه با موانع ساختاری و اجتماعی میتواند منجر به استرس، اضطراب یا احساس ناامیدی شود.
ایزولهشدن اجتماعی: محدودیتهای رفتوآمد، کمبود فرصتهای شرکت در فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی میتواند احساس انزوای اجتماعی را تقویت کند.
نابسامانی هویت و نقش اجتماعی: فشارهای اجتماعی برای پذیرش نقشهای سنتی یا نگرشهای ناقص نسبت به معلولیت میتواند به کاهش عزتنفس منجر شود.
مشکلات حملونقل و دسترسی به خدمات
مشکلات حملونقل عمومی: کمبود حملونقل مناسب یا عدم دسترسی به وسایل نقلیه تجهیز شده با امکانات لازم میتواند رفتوآمد را دشوار کند.
دسترسی به خدمات بهداشتی و توانبخشی: مراجعه منظم به درمانگاهها، مراکز فیزیوتراپی و خدمات پشتیبانی با محدودیتهای فیزیکی یا مالی مواجه است.
هزینههای بالای تجهیزات: ویلچر، تخت توانبخشی، ارتزها و سایر تجهیزات کمکی گاهی دارای هزینههای بالاست و پوشش بیمهای کامل نیست.
مشکلات حقوقی و سیاستگذاری
نبود آگاهی و اجرای ناقص حقوق معلولان: نبود آگاهی عمومی یا اجرای ناقص قوانین حمایتی میتواند مانع بهرهمندی از خدمات شود.
تبعیض و برچسبزنی: برخوردهای ناخوشایند یا تفکیککننده در جامعه یا محیط کار.
نیاز به حمایتهای مالی و خدماتی پایدار: حمایتهای بلندمدت، دسترسی به بیمههای سلامت و بیمههای توانبخشی برای پایدار نگه داشتن کیفیت زندگی ضروری است.
راهکارها و پیشنهادات
طراحی محیط های جامع و دسترسپذیر: رعایت استانداردهای مناسب برای ورودیها، آسانسور، دستگیرههای حمایتی، مسیرهای پیادهروی همسطح و خدمات عمومی قابل استفاده برای همه.
تجهیزات کمکی و فناوریهای قابل دسترس: ویلچرهای مناسب، سیستمهای ورود بدون کلید، نرمافزارهای آموزشی و کاربردی با رابط کاربری ساده، ابزارهای ارتباطی جایگزین.
توان بخشی و مراقبت های بهداشتی مداوم: برنامههای فیزیوتراپی منظم، تمرینات خانگی، مدیریت درد و بهبود وضعیت بدن.
حمایتهای آموزشی و شغلی: اصلاحات آموزشی، محیط کار مناسب، ارائه فرصتهای کارآموزی و استخدام با شرایط مناسب برای معلولین.
حمایتهای روانی و اجتماعی: مشاوره روانشناختی، گروههای پشتیبانی و فعالیتهای جامعهمحور برای تقویت شبکه اجتماعی.
حمایتهای مالی و بیمهای: پوشش مناسب برای تجهیزات توانبخشی، کمکهای مالی برای حملونقل و خدمات توانبخشی.
معلولیت جسمی-حرکتی مجموعهای از چالشها و موانع است که تنها با رویکردی همهجانبه و همیارانه میتوان آنها را کاهش داد. ایجاد محیطهای دسترسپذیر، پشتیبانی آموزشی و شغلی، دسترسی به تجهیزات کمکی و حمایتهای روانی-اجتماعی میتواند کیفیت زندگی این افراد را به طور قابل توجهی بهبود بخشد.
موسسه خیریه فیاض بخش، خدمات توانبخشی، آموزشی، فرهنگی و ورزشی را جهت کاهش مشکلات معلویت ارائه می دهد. با کمک به خیریه شما هو می توانید سهمی در کاهش این مشکلات داشته باشید.