نذر چیست؟ شرایط و احکام آن برای قبول شدن

در قرآن آیاتی مستقیماً درباره نذر به صورت خاص ذکر نشده است. اما چند آیه مرتبط که می‌تواند مفهومی مشابه یا مربوط به عهد و قسم باشد، وجود دارد:

1. آیه ۳۷ سورۀ مریم:
   و نذر می‌کنم تو را برای چیزی که نفوس تو می‌خواهد و پیروزی را برایت فراهم می‌کنیم.
2. آیه ۸۹ سورۀ توبه:
   اگر مسلمانان برگردند و توبه کنند، خدا درهای رحمت خود را بر آن‌ها می‌گشاید و توبه‌شان مورد قبول قرار می‌گیرد. (این آیه به نذر و پیمان اشاره ندارد، ولی نشان می‌دهد که محبت و عزم بر عمل پسندیده است.)
3. آیه ۸۱ سورۀ توبه:
   صحبت درباره پیمان‌ها و عهدهای که انسان بسته است، ولی بیشتر به عهدهای عمومی مربوط می‌شود.

در اسلام، نذر بیشتر در روایات و فقه مطرح است و در قرآن به صورت مستقیم کم ذکر شده است. اما در احادیث، نقش مهمی دارد و بر وفای نذر تأکید شده است.

احادیثی درباره نذر

برخی از این احادیث عبارتند از:

1. از امام صادق علیه‌السلام روایت شده است:

«مَن نَذَرَ نَذْرًا فَلْیُوَفِّهِ، فَإنَّهُ لَا یُقْبَلُ مِنْ عَبْدٍ عَمَلٌ بِغَیْرِ قَبولِ نَذْرِهِ»
(کسی که نذری کند، باید آن را برآورده سازد، چون عمل بدون قبول نذر پذیرفته نمی‌شود.)

1. از پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله روایت شده است:

«مَن نَذَرَ نَذْرًا فَلْیُوَفِّهِ، وَلَا یَتْرُكْهُ فَإِنَّهُ لَا یُقْبَلُ مِنْ عَبدٍ عَمَلٌ غَیرَ الْفَیْءِ الَّذِي نَذَرَ لَهُ»
(کسی که نذری کند، باید آن را انجام دهد، و آن را ترک نکند، زیرا عمل دیگری پذیرفته نمی‌شود، جز همان فدیۀ نذر.)

1. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمود:

«من نذر أن یُطیع الله فلیطعه، ومن نذر أن یعصی الله فلا یعصه.»
(هر که نذر کند که اطاعت خدا کند، باید اطاعت کند، و هر که نذر کند که نافرمانی کند، نباید نذرش را انجام دهد.)

این احادیث نشان می‌دهد که وفای نذر در اسلام بسیار مهم است و در صورت استطاعت، باید نذر را به جا آورد.